Split Ödeme Nedir?
Split ödeme (bölünmüş ödeme), tek bir satışın birden fazla ödeme yöntemiyle ödenmesidir.
Toptancılıkta bu durum sıkça yaşanır:
- Müşteri 10.000 TL'lik alım yaptı. 3.000 TL nakit, 3.000 TL kartla ödedi, 4.000 TL veresiyeye bıraktı.
- Ya da 5.000 TL çekle, 5.000 TL EFT/havaleyle ödedi.
Bu senaryoları düzgün kaydetmek hem kasanın tutması hem de müşterinin cari hesabının doğru olması için şarttır.
Neden Split Ödeme Özelliği Gerekli?
Basit POS sistemleri genellikle tek ödeme yöntemi kabul eder. Bu toptancılar için yetersizdir çünkü:
- Müşteriler her zaman tek yöntemle ödemez
- Büyük tutarlarda kart limiti sorun olabilir
- Veresiye kısmının ayrı kaydedilmesi gerekir
- Nakit ve kart kasada farklı takip edilir
Split ödeme olmadan kasiyerler ya kısmi ödemeyi kaydedemez ya da yanlış kayıt yapar.
Toptancılıkta Yaygın Split Ödeme Kombinasyonları
Nakit + Veresiye: En yaygın. "Şimdi şu kadarını veriyorum, kalanını bir sonraki gelişimde öderim."
Kart + Nakit: Kart limiti için yeterliyse tamam. Kart limitine kadar kart, kalanı nakit.
Çek + EFT: Büyük tutarlı işlemlerde yaygın.
Çek + Veresiye: Çeki bugün verdi, kalan veresiyeye kaldı.
POS Sisteminde Split Ödeme Nasıl Olmalı?
İyi bir POS sistemi split ödemeyi şu şekilde yönetmeli:
- Satış tamamlandı, toplam tutar: 10.000 TL
- "Ödeme ekranı" açılır
- İlk ödeme: Nakit 3.000 TL girilir, kalan 7.000 TL görünür
- İkinci ödeme: Kredi kartı 3.000 TL girilir, kalan 4.000 TL görünür
- Kalan 4.000 TL "veresiye" seçilerek müşteri cari hesabına kaydedilir
- Satış tamamlanır
Her ödeme türü doğru hesaba düşer: nakit kasaya, kart kart hesabına, veresiye müşteri cari hesabına.
Çek ve Senet Yönetimi
Toptancılıkta çek ve senet de yaygın ödeme aracıdır. Bu belgelerin takibi özellikle önemlidir:
- Çek/senet bilgileri (banka, tarih, tutar, no) sisteme girilmeli
- Vade tarihleri takip edilmeli
- Tahsil edildiğinde sistem güncellemeli
"Müşteriden alınan çekler" raporu haftalık görülmelidir. Vadesi gelen çekler için banka takibi yapın.
Kasa Kapanış ve Ödeme Dağılımı
Gün sonunda kasa kapanış raporunda şunlar görünmeli:
- Nakit girişi
- Kart girişi
- EFT/havale girişi
- Çek alımları (ayrı)
- Veresiye açılan tutar
Bu dağılım hem kasanın tutmasını sağlar hem de günlük nakit durumunu gösterir.
Sık Yapılan Hatalar
Veresiyeyi kasa ödemesi gibi kaydetmek: Veresiye nakit değildir. Kasa raporunda nakit olarak görünmemeli. Cari hesaba kaydedilmelidir.
Split ödemeyi sonradan düzeltmeye çalışmak: Satış anında doğru kaydetmek, sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır. Kasiyer eğitimini ciddiye alın.
Çek bilgilerini eksik kaydetmek: Çek numarası, banka adı ve vade tarihi — üçü de zorunludur.
Sonuç
Split ödeme, toptancılıkta günlük gerçeklik olan bir işlemdir. POS yazılımı bu işlemi desteklemiyor ve otomatik kaydedemiyor ise operasyonel karmaşa kaçınılmazdır. Sisteminizin bu özelliği sağladığından emin olun.