KDV ve Stok Kayıtları İlişkisi
KDV (Katma Değer Vergisi), satışlar üzerinden alınan ve alışlar üzerinden geri alınan bir vergidir. Toptancılar için KDV yönetimi basit bir formüle dayanır:
Ödenecek KDV = Satışlardaki KDV - Alışlardaki KDV (İndirilecek KDV)
Bu hesabı doğru yapmak için hem satışların hem de alışların KDV kayıtları eksiksiz olmalıdır.
Satış KDV Kayıtları
Her kesilen fatura KDV bilgisini içermeli:
- Ürün adı ve miktarı
- KDV oranı (%1, %10, %20 — ürün türüne göre değişir)
- KDV matrahı (KDV öncesi tutar)
- KDV tutarı
- Toplam tutar
POS yazılımı her ürüne KDV oranı tanımlandığında bu hesabı otomatik yapar ve faturaya yansıtır.
Alış KDV Kayıtları (İndirilecek KDV)
Tedarikçiden aldığınız faturalardaki KDV indirilecek olarak kaydedilir. Bu kayıtlar düzenli tutulursa aylık KDV beyannamesi kolayca hazırlanır.
Önemli: Tedarikçi faturasız alım yapmak KDV indirim hakkınızı ortadan kaldırır. Her alımda mutlaka fatura alın.
Farklı KDV Oranları: Toptancının Dikkat Etmesi Gerekenler
Türkiye'de üç temel KDV oranı vardır (2024-2026 döneminde):
%1 KDV: Temel gıda maddeleri (un, süt, yumurta, sebze-meyve vb.)
%10 KDV: Bazı gıda ürünleri, temel ilaçlar, tekstil ürünleri
%20 KDV: Genel oran — elektronik, kozmetik, çoğu ürün
Toptancı olarak her ürüne doğru KDV oranı atamak zorunludur. Hatalı oran hem vergi cezası hem de müşteri fatura uyuşmazlığı riski taşır.
Hangi ürüne hangi KDV oranı uygulanacağını muhasebeciniziyle birlikte belirleyin. KDV mevzuatı değişebilir, güncel listeden bakın.
Stok Kayıtlarının KDV ile İlişkisi
Stok sayımı sonucunda ortaya çıkan farklar KDV açısından da önem taşır:
Fire/imha: Bozulan veya imha edilen ürünlerin KDV'si indirim konusu yapılabilir veya düzeltme faturası kesilebilir. Muhasebeciniziyle görüşün.
Hırsızlık: Çalınan mal için de KDV düzeltmesi gerekebilir. Bu konuda muhasebe ve vergi uzmanı görüşü alın.
Aylık KDV Beyannamesi Hazırlığı
Her ay sonu için şunlar hazır olmalı:
- O ay kesilen tüm satış faturaları (KDV dahil)
- O ay alınan tüm alış faturaları (indirilecek KDV)
- İptal edilen faturalar
- İadeler ve düzeltme faturaları
POS yazılımı bu listeyi aylık KDV raporu olarak hazırlamış olmalıdır. Muhasebeciniz bu raporu beyanname için kullanır.
Sık Yapılan KDV Hataları
Hata 1: Yanlış KDV oranı uygulamak. Örneğin %20 oran gereken ürüne %10 uygulamak.
Hata 2: Faturasız alım. İndirim hakkı kullanılamaz.
Hata 3: İptal faturayı kayda almamak. Hem KDV hem de cari hesap hataları doğurur.
Hata 4: KDV istisnalı ürünleri yanlış kaydetmek. Bazı ürün ve işlemler KDV'den muaf — bunları bilmemek hata riskini artırır.
Sonuç
KDV beyannamesi için doğru stok ve satış kayıtları, hem yasal uyum hem de vergi avantajı sağlar. POS yazılımı KDV kayıtlarını otomatik tuttuğunda muhasebe süreci kolaylaşır ve hata riski minimuma iner.