KDV yönetimi toptancıların en çok hata yaptığı alanlardan biri. Yanlış oran uygulamak hem müşteriyle sorun çıkarır hem vergi incelemesinde ciddi risk oluşturur hem de muhasebe kayıtlarını bozar. Bu yazıda toptancı için KDV yönetiminin temel kurallarını, dikkat noktalarını ve sistematik uygulamayı ele alacağız.
Türkiye'de KDV Oranları (2026)
Türkiye'de üç temel KDV oranı var:
| Oran | Kapsam |
|---|---|
| %1 | Temel gıda maddeleri (ekmek, süt, peynir, yumurta, et, sebze-meyve), basılı kitap ve dergiler, tarım ürünleri |
| %10 | Bazı işlenmiş gıda ürünleri, tarımsal ilaç, gübre, bazı tarım makineleri |
| %20 | Genel standart oran: tekstil, kozmetik, elektronik, mobilya, diğer tüm ürünler |
Önemli not: KDV oranları zaman zaman güncellenir. Bu oranları güncel mevzuata göre muhasebecinizdeki ile teyit edin. Özellikle 2025-2026 döneminde bazı oran değişiklikleri yaşanmıştır.
Aynı Faturada Farklı KDV Oranları
Toptancılıkta bir faturada birden fazla KDV oranlı ürün bulunabilir. Hem gıda hem tekstil satan toptancılar için bu günlük gerçeklik.
Yasal zorunluluk: Faturada her KDV oranı ayrı satırda gösterilmeli. Şöyle:
- KDV %1 matrahı: 2.500 TL | KDV tutarı: 25 TL
- KDV %20 matrahı: 8.000 TL | KDV tutarı: 1.600 TL
- Genel toplam: 12.125 TL
Bu ayrımı yapmadan tüm satışı tek oran üzerinden fatura kesmek hem yasaya aykırı hem beyanname hatası yaratır.
KDV Dahil mi, Hariç mi?
Toptancılar genellikle KDV hariç fiyatlandırma yapar. Perakendeciler KDV dahil. Bu fark önemli.
Müşteri size "fiyat ne?" dediğinde "100 TL + KDV" mi yoksa "120 TL KDV dahil" mi diyorsunuz? Bu ayrım hem fatura düzenlenmesini hem müşteriyle iletişimi etkiler.
Sistemde fiyatları KDV hariç tutmak muhasebe açısından daha temiz. Fatura keserken sistem otomatik KDV hesaplar ve ekler.
Yanlış KDV Oranı Uygulamanın Sonuçları
Fazla KDV uygulamak: Örneğin %1'lik ürüne %20 oranı uyguladınız. Müşteri daha fazla ödedi. Müşteri bunu fark ederse sorun yaşarsınız. Ayrıca beyannamede fazla KDV bildirdiniz ve ödedinizdedir — devlete borçlu olmayabilirsiniz ama müşteriye borcunuz var.
Eksik KDV uygulamak: %20 ürüne %1 uyguladınız. Müşteri az ödedi, siz az tahsil ettiniz. Beyannamede eksik beyan söz konusu olabilir. Vergi incelemesinde fark edilirse ceza ve gecikme faizi.
Bu yüzden KDV oranlarının ürün bazında doğru tanımlanması hem yasal zorunluluk hem işletme çıkarına.
Ürün Gruplarına KDV Atama Pratiği
En sağlıklı yaklaşım: Sisteminizde ürün kategorilerine KDV oranı atamak. Yeni ürün girerken kategorisini seçersiniz, sistem otomatik olarak doğru KDV oranını uygular.
Bu yaklaşımın avantajı: Her ürüne ayrı ayrı KDV girmek zorunda kalmazsınız. Kategori doğruysa KDV doğrudur.
Örnek kategori-KDV yapısı (tekstil ve gıda karma toptancısı için):
| Kategori | KDV Oranı |
|---|---|
| Erkek Giyim | %20 |
| Kadın Giyim | %20 |
| Çocuk Giyim | %20 |
| Taze Sebze/Meyve | %1 |
| İşlenmiş Gıda | %10 |
| Süt Ürünleri | %1 |
KDV Beyannamesi ve Muhasebe
Toptancılar aylık veya üç aylık KDV beyannamesi verir. Bu beyanname için sisteminizden şu verileri almanız gerekir:
- KDV %1 kapsamındaki satışlar
- KDV %10 kapsamındaki satışlar
- KDV %20 kapsamındaki satışlar
- Alışlarda ödenen KDV (indirilecek KDV)
- Ödenecek veya iade alınacak net KDV
Sisteminiz bu verileri otomatik raporlamazsa muhasebeciye hesaplama yaptırmanız hem zaman alır hem hata riski taşır.
KDV İstisnası ve Özel Durumlar
Bazı toptancılar ihracat yapıyorsa KDV istisnası uygulayabilir. Yurt içi müşterilere normal KDV, ihracat faturalarına KDV sıfır.
Ayrıca bazı özel belgeler (teşvik belgesi, kamu alımı gibi) için özel KDV uygulamaları olabilir. Bu durumlar için muhasebecinizdeki ile önceden koordineli olun.
Siparix ile KDV Otomasyonu
Siparix'e her ürün için KDV oranı tanımlanabilir. Satış ekranında sepete ürün eklendiğinde sistem otomatik olarak doğru KDV tutarını hesaplar.
Fatura çıktısında KDV oranları ayrı satirlarda gösterilir. Bu hem yasal zorunluluğu karşılar hem müşteriye şeffaf bir belge sunar.
Raporlar bölümünden KDV oranı bazında satış tutarları alınabilir. Bu rapor muhasebeciye beyanname için gerekli verileri hazır sunar ve hem zaman kazandırır hem hata payını azaltır.
KDV yönetimi "muhasebecimin işi" diyerek görmezden gelinen ama aslında günlük operasyonun parçası olan bir konu. Sistemi doğru kurun, günlük satışlar otomatik doğru işlensin ve beyanname döneminde sürpriz olmadan geçin.