Stok Yönetimi 101

Rafta ya da depoda duran her ürün, kasaya girmemiş paradır. Stok yönetimi bu yüzden aslında nakit yönetimidir. Yanlış stok iki şekilde zarar verir. Fazla stok: para ürüne bağlanır, kafede süt ve taze ürün bozulur, mağazada sezon geçince ürün değer kaybeder. Eksik stok: müşteri istediğini bulamaz, satış kaçar; kafede menüdeki bir ürün "bitti" yazılır, tekstilde aranan beden yoktur. Hedef, satışı kaçırmadan en az parayı stoğa bağlamaktır. Bunun ilk adımı, satışın stoktan doğru düşmesidir: kafede satılan latte reçetesindeki süt ve kahve kadar, mağazada satılan ürün varyantı kadar. Siparix'te satış, stok ve fire hareketleri aynı düzende izlenir; işletme sahibi azalan ürünleri mobil uygulamadan görür.

Stok devir hızı, stoğunuzun belirli bir dönemde kaç kez satılıp yenilendiğini gösterir. Formül: Stok Devir Hızı = Dönem satışı (adet veya maliyet) / Ortalama stok. Ortalama stok = (Dönem başı stok + Dönem sonu stok) / 2. Örnek: Bir tekstil mağazası ayda 400 tişört satıyor; ay başında 300, ay sonunda 100 tişört var. Ortalama stok 200, devir hızı 400 / 200 = 2'dir; yani stok ayda iki kez dönmüştür. Doğru bir "iyi devir hızı" rakamı yoktur; ürüne ve işletmeye göre değişir. Önemli olan kendi ürünlerinizi kendi geçmişinizle karşılaştırmaktır. Devir hızı düşen üründe alım miktarını azaltın, yavaş satan renk ve bedenleri tespit edin, gerekirse kampanya yapın. Hesabı hızlıca yapmak için Stok Devir Hızı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Minimum stok, yeni sipariş vermeniz gereken eşiktir. Formül: Minimum Stok = (Günlük ortalama kullanım × Tedarik süresi) + Emniyet stoğu. Emniyet stoğu, tedarikçinin gecikmesine veya beklenmedik yoğunluğa karşı tuttuğunuz tampondur. Örnek: Bir kafe günde ortalama 12 litre süt kullanıyor, tedarikçi siparişi 2 günde getiriyor ve işletme 8 litre emniyet payı tutmak istiyor. Minimum stok = (12 × 2) + 8 = 32 litre. Süt 32 litreye düşünce sipariş verilir. Aynı mantık tekstilde çok satan bedenler için de geçerlidir. Günlük kullanımı birkaç haftalık gerçek satıştan hesaplayın ve sezon değişince yeniden gözden geçirin. Minimum Stok Seviyesi hesaplama aracı bu hesabı sizin için yapar.

ABC analizi, ürünleri satışa katkısına göre üç gruba ayırır. Adımlar: 1) Son birkaç ayın ürün bazlı satış tutarını çıkarın. 2) Ürünleri büyükten küçüğe sıralayın ve her ürünün toplam satıştaki kümülatif payını hesaplayın. 3) Satışın büyük kısmını oluşturan az sayıdaki ürün A, ortadakiler B, satışa az katkı veren uzun kuyruk C grubudur. Grup sınırlarını işletmenize göre siz belirlersiniz. A grubu ürünler hiç bitmemeli; kafede en çok satan içecekler ve onların malzemeleri, mağazada en çok satan modeller bu gruptadır. C grubunda stok az tutulur, gerekirse menüden veya raftan çıkarılır. Analiz için güvenilir bir ürün bazlı satış kaydı gerekir; satışlar kasada doğru ürün ve varyantla girildiğinde bu veri kendiliğinden oluşur.

Stok sayımı iki şekilde yapılır. Tam sayım: tüm ürünler aynı anda sayılır; genelde dönem sonunda yapılır. Döngüsel sayım: her hafta ürünlerin bir bölümü sayılır, böylece iş durmaz ve hatalar erken yakalanır. Sayım adımları: sayılacak ürünleri belirleyin, fiziksel miktarı sayın, sistemdeki miktarla karşılaştırın, farkın nedenini bulun ve düzeltmeyi kaydedin. Farkların en yaygın nedenleri kayda girmeyen fire, yanlış ürün veya varyantla yapılan satış ve hatalı mal kabulüdür. Kafede dökülen süt, bozulan kek ya da yanlış hazırlanan içecek fire olarak kaydedilmezse stok kâğıt üzerinde fazla görünür. Siparix'te fire hareketleri satış ve stokla aynı düzende izlenir; tekstil işletmelerinde sayım mobil cihazla barkod okutarak yapılabilir.