Ayakkabı ve Aksesuar Toptancısı Rehberi

Ayakkabı toptancılığının en kritik operasyonel sorunu beden-renk SKU çokluğudur. Bir model 7 beden x 3 renk = 21 SKU demektir. 100 model portfolio 2.100 SKU anlamına gelir. Bu karmaşıklığı yönetmek için: 1) Beden skalası analizi — hangi bedenler en çok satılıyor? Türkiye'de genel olarak 38-41 arası en hareketli. Uç bedenler (35-36 ve 43-44) daha az döner, stok riski yüksek. 2) Renk stratejisi — her modeli tüm renklerde tutmak yerine en çok satılan 1-2 rengi hedef alın. Trend renkleri küçük lot, klasik renkler büyük lot alın. 3) Lot sistemi — genellikle tedarikçi 'lot' satışı yapar (her bedenden 1 adet = 1 lot). Lot yapısını anlayıp müşteriye aktarın. Siparix'te beden ve renk varyant yönetimi ile SKU bazlı stok takibi yapılır.

Ayakkabı toptancılığı 2 ana sezon üzerine döner: İlkbahar-Yaz (koleksiyon sunum Ocak-Şubat, satış Mart-Ağustos) ve Sonbahar-Kış (koleksiyon sunum Temmuz-Ağustos, satış Eylül-Şubat). Sezon yönetimi adımları: Sezon başı — tedarikçi koleksiyonunu inceleyin, müşteri beklentisini araştırın, geçen yıl satış verilerini analiz edin. Sezon ortası — hangi ürünler hızlı döndü, hangisi durdu? Hızlı dönenlerden ek sipariş, duranlara indirim. Sezon sonu — tasfiye kampanyası ile eski sezonu temizleyin. Depo bir sonraki sezonda doluyken geçen sezon ürünlerini taşımak hem yer hem sermaye kaybıdır. Siparix sezonsal satış karşılaştırma raporu bu kararları destekler.

Ayakkabıda yaygın kalite sorunları: taban yapıştırma hatası, fermuvar/toka arızası, boya sürme veya solma, boyut tutarsızlığı (aynı beden farklı kalıp), dikiş hataları. Kalite kontrol süreci: 1) Gelen malda örnekleme — her partiden rastgele yüzde 5-10 ürün kontrol. Büyük partilerde tam kontrol pratik değil ama örnekleme anlamlı. 2) Kusurlu ürün sınıflandırması — birinci sınıf (satılabilir), ikinci sınıf (indirimli satış), iade (tedarikçiye geri). 3) Tedarikçi iade süreci — kusuru fotoğrafla belgeleyin, yazılı bildirim yapın, iade fişi kesin. Siparix'te iade kaydı ile tedarikçi cari hesabına alacak işlenir.

Ayakkabı toptancısının müşteri tabanı farklı ihtiyaçlarla gelir: 1) Butik ve küçük ayakkabıcı — düşük lot alım, geniş model çeşidi, sezon başı tam koleksiyon. Moda takibi önemli, kişisel ilişki belirleyici. 2) Büyük ayakkabı zincirleri — yüksek lot alım, standart kalite, stabil tedarik, fiyat hassas. Uzun vadeli sözleşme ve stabil fiyat ister. 3) Online satıcılar (Trendyol, Hepsiburada) — hızlı teslimat, iade politikası kritik, fotoğraf ve içerik desteği beklentisi. 4) İhracatçılar — büyük lot, genellikle tek model, fiyat kırıcı. Her segment için farklı fiyat listesi, farklı minimum sipariş ve farklı hizmet modeli uygulanmalı. Siparix'te müşteri fiyat grubu atamasıyla bu segmentasyon otomatik yönetilir.